Den første tida

Motstand

Dødsleiren

Slutten
Siste tida
Frigjering
Heime att
Laudalsgruppa

Slutten

Siste tida
Eg var i Mauthausen hausten 44. Overlevde denne dødsstigen. Det var alltid ein styrkeprøve når du kom i ein ny leir. Her var det å bære stein i den trappa. Det klarte eg, var sterk nok til tunnelarbeid. Var i hemmeleg kommando under Mauthausen , det var to leirar som var hemmelege.

Blei tatt inn 8.mars. Etter fire dager tilbake til Mauthausen. Var der til 20. mars og blei pussa og stelt. Såg nesten ikkje ut. Mest ikkje liv i oss, såg alle ut som muselmenn. Vog 40 kilo. Dei fleste såvidt dei kunne gå. Eg blei undergravd i tunnelras, eit eventyr at eg overlevde det. Ein kamerat frå Evje ble då skamført slik at han seinare døde og blei der nede.

Dette førte til at vi blei ført inn i ei konfiskert jødeforretning med alle slags konfeksjon, fekk plukka ut dress og slips og sko, lagt i papirsekker med fangenummer på. Vi hadde aldri noe navn. Hadde berre fangenummer. Det var 4068 i Natzweiler og 98023 i Mauthausen.

Frigjering
Den 20. mars blei vi kalt ut i firetida på morgonen. Vi blei ført til badet, og der lå alle papirsekkane. Fekk ordre om å kle oss sivilt. Kommandanten førte oss sjølv ut av leiren. Såg ned på parkeringplassen, stod der to bussar med røde kors merke på. Skjønte det, to av dei svenske røde kors bussane kom heilt til Malthausen. Saman med ein lastebil med matpakker. Kommandanten fulgte oss ned og der stod denne svenske troppen, med ein ung løytnant i spissen. Kommandanten leverer oss over, heldt ein liten tordentale om skutt blir den osv.Gammal lekse som vi hadde høyrt mange gonger.

Vi måtte ikkje innbille oss at vi skulle sleppe fri, men røde kors skulle samle oss i ein fangeleir. Den svenske løytnanten sa at dette ger vi fan i gutter, nu gör vi fan som vi vil. Vi kikka rundt, tørte ikke le.

Så forsvant kommandanten og vi blei lasta inn i desse to bussane. Blei køyrt først til Dachau, traff igjen Emil Franz. Vi konstanterte begge to at vi var i live. Avtalte at den som overlevde skulle gi melding heim til familien. Køyrde gjennom ingenmannsland, Øst- og Vestfronten var nesten komen heilt saman. Var full krig. Køyrde om natta, var skyting, brant krigsmateriell langs heile vegen. Dei unge svenske sjåførane køyrde utan lykt.

Heime att
Det var heilt rart at eg var frisk, fekk veldig klar beskjed om ikkje å spise noe feitt. Kom tilbake til livet på kaffesukker og litt knekkebrød.

I lang tid kunne ein trykkje djupe merker på meg, hadde mye vatn i kroppen.

Da eg kom heim igjen, var Gert Høye XU-mann og fekk beskjed om å passe på oss. Samla oss ei stund etterpå og sa; -eg var ganske sikker på at du aldri kom til å overleve. For det var ikkje ei einaste prøve som var normal på deg!

Laudalsgruppa
Åsmund Faremo tilhørte den såkalte Laudalsgruppa. Det var en stor organisasjon på mellom 4-500 mennesker som var bygd opp for å hindre tysk tilbaketrekning ved en eventuell alliert invasjon av Norge våren 1942. Invasjonen kom ikke, og Gestapo klarte å rulle opp hele organisasjonen. Lederen, Arne Laudal og fem av hans nærmeste medarbeidere ble skutt, mens store deler av de andre medlemmene ble sendt til tyske konsentrasjonsleire.